روش های اندازه گیری چاقی متفاوتی وجود دارد، اصولا به فردی چاق گفته می شود که مصرف کالری او بیش از سوزاندن کالری در بدنش باشد که این چاقی می تواند به دلایل مختلف چون عادت به خوردن زیاد و ورزش کردن باشد. پزشکان این اعتقاد را دارند که علت چاق شدن فرد به عوامل ژنتیکی، محیطی، رفتاری و اجتماعی ارتباط دارد. روش های محاسبه استاندارد چاقی هر فردی به طرق مختلف انجام می شود که هر کدام از آنها با میزان دقتی، نتیجه را ارائه می دهند.

اگر به مطالب سبک زندگی علاقه مند هستید  مطلب سبک زندگی سالم و خوب را اینجا مطالعه بفرمایید

روش های اندازه گیری چاقی (چربی های بدن)

شما برای اینکه از میزان وزن و چاقی خود مطلع شوید، می‌توانید مواردی را تست کنید و مورد بررسی قرار دهید.

۱- روش های اندازه گیری چاقی BMI

روش های اندازه گیری چاقی
روش های اندازه گیری چاقی

این روش، رایج‌ترین روش محاسبه چاقی است که جداول و برنامه های آنلاین آن، سنجش شاخص توده بدنی را برای شخص آسان کرده است. در این روش  نسبت وزن با واحد کیلوگرم به مجذور قد برحسب متر اندازه گیری می شود که به آن BMI فرد می گویند.
میزان BMI استاندارد برای بزرگسالان با وزن طبیعی بین 18.5 تا 24.9 ، برای وزن اضافه بین 25 تا 29.9 ، برای کاهش وزن بین 18.5 تا 24.9 و برای چاقی تا 39.9 است.

میزان BMI برای کودکان بالای دو سال و نوجوانان به درصد بیان می شود که برحسب قد ، جنسیت و سن آنها سنجش انجام می گیرد و به عبارتی BMI یک کودک نسبت به BMI کودکان دیگر در جنس و سن مشابه در نظر گرفته می شود. با نتایج به دست آمده ،BMI برای وزن طبیعی و نرمال بین 5 تا 85% ،وزن اضافه بین 85 تا 95% و برای چاقی مساوی یا بالاتر از 95% است.

روش اندازه گیری BMI دارای قوت ها و محدودیت هایی است که از نقاط قوت آن می توانیم ؛ به ارزان بودن آن ،ارتباط آن با چربی بدن ، پیش بینی بیماریهای حاد و حتی مرگ زودرس در فرد و سنجش آسان آن اشاره کنیم.
برای محدودیت ها و معایب آن هم، چون روی شاخص توده ای بودن بدن متمرکز می شود تفاوتی بین مقدار چربی و توده لخم و ماهیچه ای بدن در آن در نظر گرفته نمی شود مثلاً چاقی بدن ورزشکاران بیشتر به علت وجود ماهیچه ها و عضلات زیاد آنها است که باعث می شود وزن بیشتری داشته باشند.

یا محاسبه BMI در پیش بینی مقدار چربی در جوانان و افراد میان سال دقیق تر است تا در سالمندان و در مقایسه BMI مشابه زنان و مردان، زنان همیشه چربی بیشتری نسبت به آقایان دارند و حتی در مقایسه آسیایی ها و اروپاییها با BMI یکسان ، آسیایی ها چربی بیشتری دارند.

۲- روش اندازه دور کمر به اندازه دور باسن

اندازه گیری دور کمر
اندازه گیری دور کمر

این اندازه گیری با علامت اختصاری WHR بیان می گردد که در این روش اندازه دور کمر به اندازه دور باسن تقسیم می شود. مقدار WHR در مردان با خطر کم در 0.94 و کمتر از آن، با خطر متوسط 0.95 تا 0.99 و با خطر بالا در حدود 1 و بیشتر از آن است. به همین ترتیب مقدار WHR در زنان با خطر کم در 0.8 و کمتر از آن ،با خطر متوسط 0.81 تا 0.89 و خطر بالا در حدود 0.9 و بالاتر از آن است. روش WHR با مقادیر چربی بدن همبستگی قویتری دارد، ارزان است و احتمال بیماری و حتی مرگ و میر در اشخاص را بهتر پیش بینی می کند.

و محدودیت های آن هم، اندازه گیری باسن سخت تر از اندازه گیری دور کمر است که در نتیجه خطای بیشتری در سنجش ایجاد می شود، دقیق نیست چون افزایش WHR می تواند ناشی از افزایش چربی شکمی یا کاهش توده عضلانی و ماهیچه ای اطراف باسن باشد و در مجموع این خطا های اندازه گیری و نسبت های آن باعث می شود که اطلاعات صحیحی به دست نیآید بطوریکه دو شخص با BMI مختلف می توانند WHR یکسانی داشته باشند.

۳- روش های اندازه گیری چاقی دور کمر

اندازه گیری دور کمر
اندازه گیری دور کمر

این روش ساده ترین طریقه برای اندازه گیری چاقی شکمی است که محیط شکم از وسط بین پایین ترین دنده و  قسمت بالای استخوان لگن نزدیک ناف به سانتی متر یا اینچ اندازه گیری می شود. که نتایج آن برای مردان با شرایط پر خطر بیشتر از 94 سانتی متر و خیلی بحرانی و حاد بالای 102 سانتیمتر است. به همین ترتیب، برای زنان هم با حالت پر خطری بیشتر از 80 سانتی متر و برای حالت بسیار پر خطری و بحرانی بالای 88 سانتی متر است. از نقاط قوت این روش ،ارزان بودن ، سنجش آسان و ارتباط دقیق تر آن با چربی های شکمی است.
از نقاط ضعف و محدودیت های آن ،استانداردهای خوبی از آن برای مقایسه دور کمر کودکان وجود ندارد و دقت اندازه گیری آن برای اشخاص با35  BMI  و بالاتر پایین است.

۴- روش های اندازه گیری ضخامت چین و چروک پوستی بدن

روش های اندازه گیری ضخامت چین و چروک پوستی بدن
روش های اندازه گیری ضخامت چین و چروک پوستی بدن

در این روش با یک دستگاه با کالیبر مخصوص، ضخامت پوست و چربی های زیر آن را در نواحی مختلف بدن چون تنه، ران، جلو و پشت بازو و زیر استخوان کتف اندازه گیری و با به کار گیری مقادیر در معادلات خاصی، درصد چربی موجود بدن را محاسبه می کنند. از مزایای این روش، بی خطر بودن، راحت بودن، قابل حمل بودن دستگاه، سریع بودن و ارزان بودن آن است. از محدودیت های این روش هم می توانیم به کمتر دقیق بودن آن نسبت به روش های دیگر و سخت بودن اندازه گیری این طریق برای افراد با BMI35  و یا بالا تر اشاره کنیم.

۵- روش های اندازه گیری چاقی با دستگاه بیو الکتریک امپدانس (BIA)

روش های اندازه گیری چاقی
روش های اندازه گیری چاقی

در این روش یک جریان الکتریکی کم به بدن شخص فرستاده می شود و مقاومت مربوط به جریان الکتریکی را اندازه گیری می کنند، اگر در نقاطی از بدن چربی زیاد باشد مقاومت بیشتری در عبور جریان ایجاد می شود. در ادامه برای محاسبه میزان چربی و توده بدن از معادلاتی استفاده می کنند. از محاسن این روش، راحت بودن، بی خطر بودن، قابل حمل بودن دستگاه، سریع بودن و ارزان بودن آن است. از معایب این روش هم می توانیم به سخت کالیبره شدن دستگاه، عدم دقت در اندازه گیری چربی بدن در حالتی که فرد به علت بیماری دچار کم آبی یا کاهش وزن می شود و کم دقیق بودن آن نسبت به روش های دیگر و محدودیت استفاده از آن در افراد با BMI35 یا بالاتر است.

جمع بندی

روش های زیادی برای اندازه گیری چاقی (اندازه گیری چربی بدن) وجود دارند که بیشتر در پژوهش های علمی کاربرد دارند. اما این روش در اندازه گیری بهترین نوع و راحت ترین روش برای استفاده عمومی است.

در این زمینه بیشتر بخوانید:

با ورزش های لاغری آشنا شوید

سبزیجاتی که به تناسب اندام کمک می کنند

ما برای نوشتن این مطلب در کنار تجربه شخصی‌مان از این منابع هم استفاده کرده ایم:

راههای لاغری با ورزش

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *